Veel van systemisch werk draait om het zichtbaar maken van wat er onder de oppervlakte speelt. Een van de belangrijkste vragen daarbij is wie of wat het systeem daadwerkelijk leidt. Met andere woorden: wie/wat staat er aan het hoofd van de familie?
In de natuurlijke ordening staan de ouders bovenaan. Eerst de vader, daarna de moeder, gevolgd door de kinderen in volgorde van leeftijd. Het idee hierachter is eenvoudig. De ouders geven het leven door, de kinderen ontvangen. Wanneer iedereen op de eigen plek staat, kan het leven ook daadwerkelijk aangenomen worden.
Maar zodra we een familie daadwerkelijk opstellen, zien we in de praktijk vaak iets anders.
Het komt regelmatig voor dat een kind op de plek van een ouder staat. Bijvoorbeeld omdat een ouder niet in staat was die rol volledig te dragen. Het kind springt dan als het ware “in het gat” en neemt verantwoordelijkheid die niet bij een kind hoort.
Daarnaast kunnen we ook zien dat niet een persoon, maar een thema aan het hoofd van de familie staat. Denk aan een geheim of een onverwerkt verlies dat zoveel invloed heeft gehad, dat het hele systeem zich eromheen heeft gevormd. De familie wordt dan onbewust geleid door dat thema.
Dit heeft duidelijke gevolgen. Wanneer je niet op je eigen plek staat, neem je vaak te veel verantwoordelijkheid, vind je het lastig om grenzen aan te geven en kun je het leven niet volledig nemen zoals het is.
Waar hoort zo’n thema dan? Systemisch gezien hoort zoโn thema niet aan het hoofd te staan, maar achter de ouders, in de lijn waar het is ontstaan. Door dit zichtbaar te maken en iedereen weer op de eigen plek te laten staan, kan er meer rust en helderheid ontstaan.
Enig idee.. Wie of wat staat er in jouw familie aan het hoofd?
